Ik rende naar de overkant. De klei plakte aan mijn noppen. Toen ik bij de zijlijn was, draaide ik me om. Ik kreeg de wind recht in mijn gezicht en rende wat harder. Later die dag vroeg mijn lief of ik steeds mijn haar uit mijn gezicht had moeten strijken. Dat vond ze zo’n sexy gebaar. Naar de uitslag vergat ze te vragen.

Ik liep nog een paar keer heen en weer. Het viel mee, mijn benen protesteerden niet. Links en rechts van me waren plukjes ploeggenoten aan het warmlopen, traag en met hun gezicht naar de grond. Het begon te regenen.

Ploeggenoot R. kwam als laatste uit de kleedkamer. Hij had drie trainingsjasjes over elkaar aangetrokken en zijn handen staken diep in de zakken van zijn trainingsbroek. Hij liep rechtstreeks naar de dugout.
‘Zo,’ zei hij.
Ploeggenoot R. had een zware nacht gehad. Zijn stem kraakte en zijn gezicht was gekreukeld. In de kleedkamer wilde hij liever met rust gelaten worden.
‘En?’ had iemand gevraagd.
‘Niks,’ zei ploeggenoot R. ‘Gelukkig niet.’
Ik zei niets en dacht aan mijn lief. ‘Mag dat wel, voor de wedstrijd?’ had ze vanmorgen gevraagd.

De tegenstanders kwamen het veld op. Het waren jonge jongens. Begin twintig.
‘Die spits is er niet bij,’ zei ploeggenoot R. vanuit de dugout.
‘Die lange dikke?’ zei ik.
Ploeggenoot R. knikte. ‘Die was best goed, vorige week.’
Vorige week hadden we met 5-0 verloren.

Toen de scheidsrechter het veld op kwam, gaven we onze trainingsjasjes aan ploeggenoot R. in de dugout. Ik trok de mouwen van mijn shirt over m’n handen en liep naar mijn plek in het veld. De eerste helft hadden we de wind mee, de tweede helft tegen. Het werd 0-0. Ploeggenoot R. kwam tien minuten voor tijd in het veld. Hij raakte twee ballen. Eén keer balverlies.

Applaus voor komen opdagen, dat is nu de kern van mijn sportmanschap. Ik liet de voetbaltas van mijn schouder glijden en stelde me voor aan een van de nieuwe gezichten in ons team. Hij had wel eens van me gehoord. Dat is een bekende naam, zei hij zelfs. Ik deed mijn best om te verbergen dat ik dat toch wel aardig vond om te horen. Oude roem, hoe klein ook, dat is waar wij ouder wordende sportmensen van het derde op drijven, ook al weten we dat het niemand iets uit maakt wat wij vroeger deden. Wat we allemaal ook weten: wat we op het sportveld ooit deden, zal in de toekomst zorgvuldig verborgen blijven.

Er zijn verschillende manieren om daar mee om te gaan. Ontkenning komt daarvan het meest voor. Op de voet gevolgd door zelfspot. Ook in mijn elftal strijden de twee om voorrang. Het is een strijd waarin wij laveren tussen het lachen om de eigen afnemende lichamelijke vermogens en een stemmetje ergens diep van binnen dat zegt dat we op een hoger niveau toch nog makkelijk mee zouden kunnen. Bij sommigen is dat laatste stemmetje wat luider dan bij anderen. Dat zijn ook de spelers die tijdens een wedstrijd de anderen wel eens willen oproepen tot een wat fanatiekere aanpak. Ja. Voetballen in het derde is een wankel evenwicht tussen ironie en fanatisme, waarin naarmate de jaren vorderen gek genoeg het fanatisme de overhand weer krijgt. Laten we het zelfbehoud noemen, en gewenning. Geen sporter, op welk niveau ook, is gebaat bij al teveel gelach om eigen kunnen.

We wonnen, zondag. Met 5-1. Wat me het meest bij zal blijven, is een moment in de tweede helft. Ik had me laten vervangen en zat in alle rust langs de kant op een kratje drinkbussen. De eerste angstige gedachten aan het moment waarop ik naar de kleedkamer zou moeten lopen drongen zich net aan me op, toen een medespeler het veld uit kwam stormen. De manier waarop ik toen het veld in liep, had mijn ego zonder zelfspot niet overleefd. Maar het was de fanaticus in mij die me deed opstaan, en die me dat laatste kwartier nog deed rondrennen als een dartel veulen in de wei.

Tenminste, zo voelde het voor de ontkenner in mij. Dus die laat ik nog maar even zijn gang gaan.

10.25. Een oudere mevrouw houdt de deur van café Piet Pann voor me open. Dank u, mevrouw, zeg ik. Neemt u de deur van me over, zegt ze afgemeten. Ik hield de deur alleen even open voor de mensen na mij. Oh, zeg ik. Dat is ook goed. Aardig van u. Ze bekijkt me van top tot teen. Dat is heel normaal hoor, meneer, zegt ze dan. Dat heet manieren. Met korte bitse pasjes beent ze weg. Ik grijns en krab over mijn achterhoofd.

10.55. Nummer twaalf. Mijn nummer vandaag. ik trek het over mijn schouders en knoop het touwtje van mijn broekje vast. Noppen en hard gelach in een veel te kleine kleedkamer. Twintig meter naar het veld. Het is nat en als de bal rolt, spettert er een straaltje vocht tegen mijn knieën. Ik pak een bal en ren naar de overkant. Bij het reclamebord van de plaatselijke bakker draai ik om en glimlach ik verbaasd. Nergens pijn. En de bal rolt van mijn ene naar mijn andere voet. Dan het overschieten. Ik ontvang hoon omdat ik ballen laat rollen die niet precies naar me toe worden geschoten. Heel houden, denk ik dan steeds, ik moet mijn lichaam heel houden. Daarom laat ik het ook bij dat ene schot op doel, bovenkant lat. Het smaakt naar meer, maar ik weet beter. Slechts zelden vertrekt een bal van mijn wreef in die volmaakte eenheid van lichaam en elementen, zo’n schot dat je niet voelt maar dat harder gaat dan je eigenlijk voor mogelijk houdt. Meestal overstrek ik een of ander lichaamsdeel, wappert de bal in een wijde boog richting bosschages en is het daarna aftellen tot het moment dat ik de strijd moet staken.

11:30. De scheidsrechter fluit. De bal rolt. Een minuut later staan we een nul voor. Ik heb de bal één keer geraakt. Een slap rollertje naar de linksback, direct na de aftrap. Vijf balcontacten later schiet Niels de bal van dichtbij in het doel. We lachen. We geven elkaar schouderklopjes en maken grappen. Ik kijk om me heen. Gele bladeren in het korte gras. Grijze lucht achter grote boomkruinen zonder blad. Ik haal diep adem. Laten we beginnen.

12.09. Ik heb op doel gekopt. Ik heb ballen verloren en veroverd. ik heb me verwonderd over ruig spel van de geelzwarten en verlekkerd aan de doffe dreun van een voet tegen een bal, het staccato ‘ kaatsen’ of ‘in je rug’, het droge ‘we hebben een effectiviteitsprobleempje’ na de zoveelste om zeep geholpen kans. Ik heb mijn wreef bijna gebroken toen een schot smoorde op een gestrekt been en ik heb een bal die ik voor het inschuiven had tegen mijn scheen voelen springen. Het gaat dus best lekker. Daarom draaf ik ook opgetogen achter die net te harde bal van René aan. De laatste man steekt over en in zijn kielzog verschijnt de voorstopper. Ik ben ietsje eerder bij de bal, maar moet me strekken. Als ik de bal terughaal, gebeuren er twee dingen. De laatste man is het bos in. En mijn wedstrijd is voorbij. De lies. Ik vond ook al dat je veel te veel deed, Ralph, zegt Ewald in de rust. Ik glimlach. De man van glas maakt in ieder geval zijn naam weer waar, klinkt het van achter een paar dampende ruggen.

14.05. Papa, je was op TV, zegt Lotte. Mijn moeder lacht. Sophie gilt dat ze me ook gezien heeft. Ze wijst. Ik kijk naar de TV in de hoek. Hij staat aan zonder geluid. Aan een deskje analyseert Mart Smeets de schaatswedstrijden. Samen met Bart Veldkamp.